fbpx

Verlaging & verhoging van gewicht: invloed op trek?

Zijn er bepaalde gevallen waarin je afslankt en dan ineens meer trek krijgt dan gebruikelijk? Ja, dat klopt zeker! Wanneer je afvalt, wordt je vetmassa minder. In deze vetmassa wordt normaal het hormoon leptine uitgescheiden. Leptine geeft aan of je vol zit of niet. Dit betekent dat je sneller vol zit als je minder vetmassa hebt, maar dit is alleen als je in lichamelijk balans bent. Dat klinkt erg zweverig, maar hieronder meer over het lichamelijk proces dat een rol speelt bij trek.

Trek is normaal?

Het hebben van trek is een normaal proces. Het woord “trek” is tegenwoordig negatief, omdat wij dan ineens denken uit te sterven. Trek maken wij voor de makkelijkheid een onderscheid in korte termijn en lange termijn trek. Dan is korte termijn wanneer je trek krijgt op een bepaald moment en de lange termijn wordt dan gemiddeld naar je trek over de hele dag gekeken. In dit artikel is het interessant om te kijken naar de lange termijn, omdat IEDEREEN trek krijgt op een bepaald moment. Als je vergelijkingen maakt met trek, dan bekijk je vaak de hele dag. Denk dan aan: “heb ik vandaag meer trek gehad dan gisteren?”. Daarom even een normaal onderscheid als volgt als je over de gehele dag kijkt naar trek:

  • Veel trek
  • Normale trek
  • Te weinig trek

Een normale trek is bij mensen die gewoon een beetje trek krijgen als ze iets te lang niet hebben gegeten en dit een paar keer over de dag hebben. Dat zie je met mensen die hun voedingsinname rondom een gemiddelde houden met kilocalorieën en voedingsstoffen. Een normale wisselwerking tussen een beetje trek krijgen, eten en weer een beetje trek krijgen.

Veel trek zie je meer bij hele slanke mensen of hele zware mensen. Beide lijken nooit vol te zitten, maar dat komt door lichamelijke en mentale processen die een rol spelen. Zo speelt meer vetweefsel een rol in meer trek, omdat je meer lichaamsgewicht hebt en het kan zijn dat je soms ongevoelig wordt voor Leptine. Dat laatste noemen ze leptineresistentie – weerstand voor Leptine. Bij magere mensen is een soort uithongeringsprincipe bezig, waardoor ze veel trek krijgen. Dat is helaas niet het enige wat een rol speelt bij trek, maar hierover later meer.

Te weinig trek zie je vaak terug bij hele magere mensen die onregelmatig eten, maar ook soms bij zwaardere mensen. Beide doelgroepen eten wanneer ze tijd hebben om aan eten te denken. Hier speelt mentale afleiding een rol. Soms zie je de magere mensen onmenselijke hoeveelheden eten tijdens een etentje bij een restaurant. Hierdoor denken andere mensen dat ze kunnen eten wat ze willen, maar die gedachte is onjuist! Door de onregelmatigheid eten ze overdag weinig en tijdens het etentje precies voldoende voor hun lichaam.
Zo heb je ook met zwaardere mensen dat ze weinig eten overdag, maar veel ‘s avonds eten. Het nadeel is dat de zwaardere mensen over het algemeen minder bewegen over de dag en dus minder calorieën nodig hebben. De kans is dus groot dat de avondsnack je over je caloriebehoefte heen laat gaan. Dit zorgt ervoor dat je zwaarder wordt.

Het hebben van trek is dus volkomen normaal, maar de mate waarin is bepalend of het vervelend is of niet. Ook kan het invloed hebben op voedselkeuze.

Leptine en Ghreline

Als je globaal naar het hormoon Leptine en Ghreline kijkt, dan kun je deze onderverdelen in het hongerhormoon (Ghreline) en verzadigingshormoon (Leptine). Honger spreekt boekdelen, maar verzadiging betekent wanneer je vol zit of niet.
Je vetmassa communiceert via zenuwbanen naar de rest van je lichaam. Denk aan de hersenen, spieren, lever, enzovoort.
Je hebt minder kilocalorieën nodig als je vetmassa ook daalt en je trek wordt minder omdat Leptine verhoudingsgewijs sterker reageert. Sommige bronnen geven bijvoorbeeld ook weer aan dat Leptine signalen zwakker worden, naarmate je meer overgewicht krijgt [1].
Daartegenover past je hormoon Ghreline zich ook aan, omdat veel trek minder nodig is om een lager gewicht te onderhouden. Je hebt dus minder kilocalorieën nodig met minder lichaamsgewicht.
Later meer dat de hormonen niet als enige een rol spelen bij trek!

Vetpercentage en trek

Het lichaam heeft dus een proces dat aangeeft dat je de kilocalorieën moet aanvullen. Je hersenen zijn namelijk afhankelijk van energie en ze hebben ongeveer 20% van je rustmetabolisme (lees: wat je gebruikt aan kilocalorieën als je niets doet) nodig [2]. Zelfs bij kinderen 50%! Dat is dus een behoorlijk aantal!
Hieronder wat er kan gebeuren met trek en vetpercentages bij bijvoorbeeld mannen:

Laag vetpercentage (<10%) Meer trek door een uithongeringsprincipe*
Normaal vetpercentage (10-15%) Normale trek door balans
Hoog vetpercentage (>20%) Meer trek door meer lichaamsgewicht (zwakker Leptine signaal?)

Tabel 1.1: vetpercentage en trek
*de mate waarin je het aanvult met kilocalorieën ligt aan de hoeveel die je gewend bent te eten (volume van voeding noemen wij dit) en andere psychologische elementen

Dit wil niet zeggen dat vrouwen niet vatbaar zijn voor een stijging in trek, maar zij hebben andere vetpercentage richtlijnen. Zo is bij een vrouw 20-25% vet normaal in verband met het ondersteunen van vruchtbaarheid en het hebben van borstweefsel. Dit is ook een reden waarom je geen menstruatie meer hebt als je extreem laag in je vetpercentage zit.
Je hebt ook mannen/vrouwen die mager blijven, ondanks een laag vetpercentage en de schreeuw van het lichaam om kilocalorieën. Dit laat zien dat trek niet alleen te maken heeft met je vetpercentage (lichamelijk), maar ook psychologisch (mentaal) en/of  hormonen (neurologisch- zenuwstelsel). Het mentale deel kan worden afgeleid door bijvoorbeeld werk, waardoor het lichamelijke achterblijft. Denk aan de vele taken die je overdag moet doen voor werk/studie en de sterkte van de treksignalen. Een strijd tussen verstand en gevoel. Voorbeeld:

*maag knort*
“Ik maak dit af en dan ga ik eten!”
*1,5 uur later*

Komt dit bekend voor? Als het lichamelijke alleen bepaalt of je gaat eten of niet, dan was je meteen gaan eten. Dit is een typisch voorbeeld van een korte termijn trekgevoel welke steeds erger wordt naarmate de tijd voorbij gaat. Deze persoon kan veel trek hebben ontwikkeld en zal daarom een zeer verstandelijke keuze moeten maken bij zijn maaltijd. De neiging om dan calorierijke voedingsmiddelen te eten is dan ook groter. Denk aan het voorbeeld als je boodschappen gaat doen als je trek hebt. De chips ziet er dan een stuk aantrekkelijker uit. 😉

“Ik kan niet aankomen”

droog trainen met bodybuilding

Figuur 1.2: een mager iemand die moeite heeft met aankomen

Natuurlijk is figuur 1.2 sarcastisch bedoeld 🙂

Hier moet je je verstand laten winnen van gevoel omdat je lichaam wel meer kilocalorieën wil, maar jij te veel elementen uit het leven voor laat gaan. Verstandelijk gezien moet je meer gaan leren eten, waardoor je soms met lange tanden de kilocalorieën moet eten/drinken. Je lichaam went dus aan een hoeveelheid eten.
Het effect als mensen toch aankomen is dat ze steeds makkelijker hun dagelijkse calorieën halen. Bij al de cliënten van Body2Coach zie je het effect dat ze in het begin moeilijk hebben en later ineens te snel omhoog gaan in lichaamsgewicht. Dit is een gevolg van meer vetweefsel en dus meer lichaamsgewicht en dus de vraag naar meer energie in de vorm van kilocalorieën. Daarbij opgeteld dat je hoeveelheid eten over de hele dag omhoog is gezet en een gewoonte is geworden. Dit is dus een situatie die zij niet eerder hebben meegemaakt. Een praktisch voorbeeld hoe verlaging en verhoging van lichaamsgewicht een rol speelt bij trek.

“Ik krijg in het begin bij afvallen meer trek”

Dit is ook een lichamelijk proces welke in gang wordt gezet. Je lichaam is gewend aan een hoeveelheid eten (lees: volume) en wil dit volhouden. Balans zoeken is wat je lichaam het liefste doet. Zodra jij minder gaat eten, dan ontstaat er een stress situatie die moet worden opgelost. Dit gebeurt niet in een paar dagen, maar vaak één tot twee weken. Dat is verschillend per persoon. Hieronder schematisch weergegeven hoe de situatie kan zijn:

Figuur 1.3: gemiddeld trekgevoel over de hele dag bij afvallen

In figuur 1.3 zie je dat je op gewicht kunt blijven met een bepaalde hoeveelheid trek (lees: gekeken naar lange termijn trek zoals eerder aangegeven). Wanneer je besluit om nog meer te verliezen en je onder een bepaalde grens komt met je vetpercentage, dan zal je lichaam gepast reageren met meer trek. Zie hiervoor tabel 1.1.

Filmpje

Mocht je geïnteresseerd zijn in vetweefsel en zijn functies? Kijk dan eens dit Engelstalig filmpje:

Hulp nodig?

Zoals je ziet specialiseren wij onszelf in eetgedrag. Wil je hiervoor hulp? Dan adviseren wij je om eens een gratis kennismakingsgesprek aan te vragen!

CONTACT

Bronnen

  1. van Berkel, R. (2013) Overgewicht en obesitas: de feiten op een rij. Pumbo uitgevers 1e druk
  2. Clarke, D.D. & Sokoloff, L. (1999) Regulation of Cerebral Metabolic RateBasic Neurochemistry: Molecular, Cellular and Medical Aspects. 6th edition.

 

The following two tabs change content below.
Mijn hele leven bestaat uit het bestuderen van voedings- en bewegingspatronen. Dit is geen werk, maar mijn grootste passie die ik heb. Mijn favoriete bezigheid is bloggen om jou op de hoogte te houden van de ontwikkelingen!

Laatste berichten van Freek Verbeet (toon alles)

Mijn hele leven bestaat uit het bestuderen van voedings- en bewegingspatronen. Dit is geen werk, maar mijn grootste passie die ik heb. Mijn favoriete bezigheid is bloggen om jou op de hoogte te houden van de ontwikkelingen!

Reageer

*

captcha *

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.

Indien u doorgaat deze website te bezoeken, gaat u akkoord met cookies meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op "cookies toestaan" om u de best mogelijke browse-ervaring te bieden. Als u deze website blijft gebruiken zonder uw cookie-instellingen te wijzigen of als u hieronder op "Accepteren" klikt, stemt u daarmee in. Indien u verder scrollt op de website dan stemt u toe in het gebruik van cookies. Het gebruik van cookies wordt toegelicht in onze privacyverklaring.

SLUITEN